W Jednostce Ratowniczo-Gaśniczej nr 4 w Poznaniu podsumowano pierwszy rok realizacji Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026.
Podczas konferencji prasowej wojewoda wielkopolska Agata Sobczyk oraz Wielkopolski Komendant Wojewódzki PSP st. bryg. Jacek Strużyński przedstawili, jak rządowe pieniądze przekładają się na konkretne inwestycje w regionie – od nowych magazynów, przez sprzęt dla strażaków, po wsparcie samorządów.
To nie jest kolejny ogólny program zapisany na papierze. W Wielkopolsce rozdysponowano praktycznie 100 procent przyznanych środków – około 400 mln zł. Na tej podstawie podpisano ponad 1800 umów z samorządami, a w terenie ruszyły inwestycje związane z ochroną ludności i obroną cywilną.
Rekordowe środki na bezpieczeństwo
Rok 2025 jest pierwszym rokiem obowiązywania ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej. Ustawa porządkuje system bezpieczeństwa państwa zarówno na czas pokoju, jak i na sytuacje kryzysowe czy konflikt zbrojny. Towarzyszący jej program inwestycyjny to 34 mld zł w skali kraju przeznaczone na lata 2025–2026.
Jak podkreśliła wojewoda Agata Sobczyk, odporność państwa zaczyna się od poziomu lokalnego – od mieszkańców, samorządów i służb. To właśnie dlatego tak duża część środków trafiła bezpośrednio do gmin i powiatów, które mogą je wykorzystać na inwestycje poprawiające bezpieczeństwo: miejsca doraźnego schronienia, magazyny ochrony ludności czy doposażenie służb ratowniczych.
Wojewoda zwróciła uwagę, że fundamentem praktycznego działania systemu jest Państwowa Straż Pożarna, która od lat stanowi trzon Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego. Ten wieloletni dorobek posłużył jako baza do budowy nowego modelu ochrony ludności.
Nowe magazyny i zaplecze sprzętowe
Kluczowym elementem zmian w Wielkopolsce jest rozwój zaplecza logistycznego. Wielkopolski Komendant Wojewódzki PSP st. bryg. Jacek Strużyński poinformował, że w 2025 roku w regionie rozpoczęto budowę pięciu hal magazynowych przeznaczonych na sprzęt wykorzystywany w ochronie ludności i obronie cywilnej. Równolegle przygotowano dokumentację projektową dla kolejnych ośmiu obiektów, których budowa ma ruszyć w przyszłym roku.
Nowe magazyny mają umożliwić sprawne składowanie, rotację i wydawanie sprzętu, który jest potrzebny podczas wichur, podtopień, przerw w dostawach prądu czy innych sytuacji masowych. Chodzi o to, aby w razie kryzysu nie tracić czasu na organizację zaplecza, tylko od razu sięgać po gotowe wyposażenie, odpowiednio opisane i rozlokowane.
To pierwsze tego typu obiekty w ramach nowego systemu ochrony ludności – budowane już z myślą o wymaganiach wynikających z ustawy i programu, a nie „dostosowywane” do nowych zadań po fakcie.
Nowoczesny sprzęt dla strażaków
Wielkopolscy strażacy otrzymują też konkretny, specjalistyczny sprzęt, który ma zwiększyć ich możliwości działania w terenie.
Do jednostek trafiły pojazdy typu UTV z napędem 4 x 4. To niewielkie, ale bardzo mobilne maszyny, które pozwalają dojechać tam, gdzie standardowy wóz strażacki sobie nie poradzi – na podmokłe łąki, w wąskie leśne drogi, na wały przeciwpowodziowe czy trudno przejezdne odcinki dróg. Wyposażone w przyczepy mogą służyć do transportu sprzętu, worków z piaskiem, a w razie potrzeby także do ewakuacji poszkodowanych z trudno dostępnych miejsc.
Kolejnym elementem doposażenia są pojazdy typu pickup. W praktyce pełnią one funkcję mobilnych punktów dowodzenia. Dzięki napędowi 4 × 4 i przestrzeni ładunkowej pozwalają szybko przemieścić się w rejon działań i zabrać ze sobą sprzęt niezbędny do koordynacji akcji ratowniczej. Tego typu pojazdy sprawdzają się zwłaszcza przy powodzi, awariach infrastruktury i wypadkach masowych.
Do jednostek PSP trafiły również zestawy hydrauliczne o napędzie spalinowym. To sprzęt wykorzystywany przy katastrofach budowlanych, zawaleniach konstrukcji czy poważnych wypadkach komunikacyjnych. Ich przewagą jest pełna niezależność od sieci energetycznej – mogą pracować także przy braku prądu, co ma duże znaczenie w sytuacjach, gdy awarie sieci towarzyszą innym zdarzeniom kryzysowym.
Nie mniej ważne są zestawy do kwalifikowanej pierwszej pomocy. Strażacy bardzo często docierają na miejsce zdarzenia przed zespołami ratownictwa medycznego, dlatego dobre wyposażenie medyczne bywa kluczowe dla życia poszkodowanych. Większa liczba zestawów pozwala lepiej działać przy zdarzeniach z wieloma rannymi.
Ostatni element to zbiorniki na paliwo z dystrybutorami. Dzięki nim jednostki PSP mogą zabezpieczyć własne zapasy paliwa i utrzymać gotowość operacyjną nawet wtedy, gdy sieć energetyczna jest uszkodzona, stacje paliw nie działają lub dojazd do nich jest utrudniony. To w praktyce zwiększenie samodzielności służb na wypadek poważnego kryzysu.
Co to oznacza dla mieszkańców
Z punktu widzenia mieszkańców Wielkopolski najważniejsze jest to, że program nie kończy się na konferencjach i zapowiedziach. Powstają magazyny, do jednostek trafia sprzęt, a samorządy realizują projekty związane z ochroną ludności. Wszystko po to, aby region był lepiej przygotowany na skutki wichur, nawałnic, długotrwałych przerw w dostawie energii, skażeń czy ewentualnych zagrożeń militarnych.
Wojewoda Agata Sobczyk podkreśliła, że odporność zaczyna się od pojedynczego mieszkańca, jego świadomości i przygotowania, ale musi być wsparta sprawnym systemem i dobrze wyposażonymi służbami. Inwestycje w Państwową Straż Pożarną są więc inwestycjami w bezpieczeństwo wszystkich mieszkańców regionu.
W efekcie realizacji Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej Wielkopolska staje się jednym z lepiej przygotowanych województw w Polsce pod względem reagowania kryzysowego – zarówno w wymiarze infrastruktury, jak i praktycznych możliwości działania służb.
