Na cmentarzu Nowofarnym przy ul. Gnieźnieńskiej w Wągrowcu planowany jest remont Grobu Powstańców Wielkopolskich. To jedno z ważnych miejsc pamięci w mieście, upamiętniające osoby poległe w czasie Powstania Wielkopolskiego i zasłużone dla Wągrowca.
Pomnik, o którym mowa, odbudowano w 1948 roku, po tym, jak dziewięć lat wcześniej został rozebrany przez niemieckie władze okupacyjne. Dziś, po niemal 80 latach, grobowiec wyraźnie wymaga renowacji. Na jego powierzchni pojawiają się chwasty, wiele elementów jest spękanych, a część napisów stała się słabo czytelna. To pokazuje, że planowane prace nie są wyłącznie zabiegiem estetycznym, ale koniecznością związaną z zachowaniem czytelności i godnego charakteru miejsca pamięci.
Remont ma objąć grób oznaczony jako K/2/8, znajdujący się na części działki nr 3387. Zgodnie z ogłoszonym przetargiem, inwestycja ma przywrócić pomnikowi właściwy stan techniczny i estetyczny. Celem jest odnowienie samego obiektu oraz uporządkowanie jego otoczenia.
Zadanie zostanie wykonane zgodnie z dokumentacją techniczną. Wynika ono z porozumienia zawartego 11 lutego 2026 roku pomiędzy Wojewodą Wielkopolskim a Burmistrzem Miasta Wągrowca w sprawie powierzenia obowiązku utrzymania grobów i cmentarzy wojennych.
Zakres robót jest szeroki. Obejmuje prace rozbiórkowe i demontażowe, przygotowanie terenu, wycinkę istniejącej zieleni, roboty ziemne, wykonanie fundamentów, odbudowę pomnika, renowację elementów z lastryko oraz ponowne zagospodarowanie otoczenia. W ramach inwestycji przewidziano także nasadzenia nowej zieleni.
Grób Powstańców Wielkopolskich ma 14,11 metra długości i 7,06 metra szerokości. Wysokość pionowej części pomnika, czyli płyty inskrypcyjnej, wynosi 3,10 metra. Cała powierzchnia obiektu to 99,6 metra kwadratowego.
W pierwszym etapie wykonawca będzie musiał zdemontować część istniejących elementów pomnika i jego otoczenia. Chodzi między innymi o formę trzech medalionów, nawierzchnię z płytek betonowych wykończonych lastrykiem, czapki ze słupków, łańcuchy stalowe, słupki oraz przęsła. Usunięte zostaną także krzewy, dwie donice ozdobne, orzeł, krzyż granitowy oraz pozostałe elementy pionowe pomnika.
Przewidziano również likwidację fundamentu części pionowej oraz pozostałości podbudów części poziomych. Następnie wykonane zostaną nowe fundamenty i podbudowy, które umożliwią odbudowę konstrukcji.
Ważną częścią zadania będzie renowacja elementów wykonanych w technologii lastryko, znanej również jako terrazzo. Prace obejmą czyszczenie, naprawę spękań i ubytków, impregnację oraz wykonanie nowych elementów z powłoką lastrykową. Odnowione mają zostać między innymi czapki, przęsła, elementy pionowe i płytki. Łańcuchy stalowe zostaną oczyszczone, zabezpieczone antykorozyjnie i pomalowane.
W ramach zamówienia zaplanowano wykonanie 14 nowych słupków o wymiarach 40 na 40 na 130 cm. Powstaną również dwa nowe przęsła o długości 2,33 metra oraz nowa środkowa płyta pionowa o wymiarach 2,2 na 1,1 na 0,3 metra z nacięciami ozdobnymi.
Po zakończeniu prac konstrukcyjnych i renowacyjnych odtworzona zostanie nawierzchnia wewnętrzna pomnika. Do ponownego ułożenia przewidziano około 66 metrów kwadratowych powierzchni. Wykonany zostanie także chodnik przed pomnikiem z płyt betonowych o wymiarach 50 na 50 na 5 cm wraz z obrzeżem.
Otoczenie grobu również ma zostać uporządkowane. W miejscu dotychczasowej zieleni pojawią się nowe nasadzenia. Zaplanowano trawy ozdobne na powierzchni około 13,6 metra kwadratowego.
Remont Grobu Powstańców Wielkopolskich to inwestycja o szczególnym znaczeniu symbolicznym. Nie chodzi wyłącznie o prace budowlane, lecz o zachowanie pamięci o ludziach, którzy brali udział w jednym z najważniejszych zwycięskich zrywów niepodległościowych w historii Polski. Odnowiony pomnik ma być miejscem zadbanym, czytelnym i godnym rangi wydarzeń, które upamiętnia.
