W Wągrowcu planowane jest utworzenie nowego miejsca pamięci narodowej. Ma ono upamiętnić ofiary egzekucji dokonanej przez wojsko niemieckie 6 i 7 września 1939 roku.
Miejsce pamięci ma powstać przy ulicy Janowieckiej, na terenie należącym do Gminy Miejskiej Wągrowiec. Inwestycja obejmuje budowę uporządkowanego założenia z głazem pamiątkowym, masztem flagowym, utwardzoną nawierzchnią, zielenią oraz elementami małej architektury.
Miasto pozyskało na ten cel 35 tysięcy złotych z rezerwy celowej budżetu państwa. Dzięki temu możliwe będzie stworzenie trwałego i godnego miejsca pamięci dla ośmiu Polaków zamordowanych w pierwszych dniach II wojny światowej.
To inwestycja, która kończy wieloletni problem związany z brakiem odpowiedniego miejsca dla wcześniejszej tablicy pamiątkowej. Została ona zdemontowana w 2020 roku podczas remontu bloku przy ul. Janowieckiej. Nie mogła wrócić na elewację budynku, ponieważ wspólnota mieszkaniowa nie wyraziła na to zgody. Dodatkowo sama tablica wymagała już renowacji.
Nowe upamiętnienie ma mieć niezależny charakter. Zamiast montażu na prywatnym budynku powstanie osobny pomnik wraz z odpowiednio przygotowanym otoczeniem. Teren zostanie zagospodarowany tak, aby można było organizować tam oficjalne uroczystości rocznicowe i wydarzenia patriotyczne w warunkach odpowiadających randze miejsca.
Najważniejszym elementem będzie kamienna tablica z napisem: „Pamięci Jana Daty, Wincentego Nitki, Alfreda Stróżewskiego oraz pięciu nieznanych Polaków rozstrzelanych przez niemieckiego okupanta w dniach 6–7 września 1939 r.”
To właśnie ta treść ma zostać umieszczona na pomniku, który stanie się symbolicznym punktem przypominającym o tragicznych wydarzeniach z pierwszych dni II wojny światowej.
Utworzenie miejsca pamięci poświęconego ofiarom egzekucji zostało pozytywnie zaopiniowane przez Wojewodę Wielkopolskiego, instytucje odpowiedzialne za opiekę nad miejscami pamięci, Muzeum Regionalne w Wągrowcu, Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Pałuckiej oraz Instytut Pamięci Narodowej.
Projekt przewiduje wykonanie nawierzchni mineralnej, montaż głazu granitowego, palisady betonowej, masztu aluminiowego o wysokości 6 metrów oraz nasadzenia krzewów, traw i bylin. Całość ma mieć charakter skromny, ale wyraźnie zaznaczony w przestrzeni miasta.
Nowe miejsce pamięci ma przypominać mieszkańcom, że wojna zaczęła się tutaj nie jako odległe wydarzenie z podręczników, ale jako realna tragedia konkretnych ludzi i rodzin. Po przyjęciu uchwały przez radnych wykonanie zadania zostanie powierzone Burmistrzowi Miasta Wągrowca.
